Co roku ten sam problem spędza sen z powiek niejednemu rodzicowi potencjalnego przedszkolaka. Niestety nic nie wskazuje, że sytuacja ta zmieni się w przyszłym roku, bowiem dopiero rok 2012 zapowiada zmianę w skali całej Polski. Wtedy to wszystkie sześciolatki pójdą do szkół, zwalniając miejsca dla młodszych dzieci. Miejmy nadzieję, że wówczas problem zniknie. Co jednak robić przez kolejne dwa lata?

Brak miejsc...
Setki odwołań w całym powiecie oznaczają, że sytuacja w przedszkolach nie jest najlepsza. Najgorzej jest w Otwocku, gdzie z roku na rok zwiększa się liczba dzieci, które nie znajdują miejsca w samorządowych placówkach. Dla młodych matek jest to sytuacja dramatyczna: nie mogą podjąć pracy, w efekcie czego zagrożony jest byt ekonomiczny setek rodzin, a młode matki zagrożone są wykluczaniem zawodowym, gdyż przez sześć lat nie pracowały w swoim zawodzie i na rynku pracy są postrzegane jako pracownik mniej wartościowy. Skoro samorząd nie jest w stanie wywiązać się ze swoich obowiązków, być może rząd powinien stworzyć program, aby wesprzeć młode matki i rodziny, które decydują się na dzieci.- Jeśli moje podanie nie zostanie rozpatrzone pozytywnie, znajdziemy się w bardzo trudnej sytuacji. Mamy do spłacenia kredyt mieszkaniowy, zalegamy z czynszem, mąż ma mniej zleceń, bo jest zastój na rynku budowlanym, muszę iść do pracy. Kiedy decydowaliśmy się na dziecko, sytuacja ekonomiczna była inna. Nie wiem, co mam zrobić - mówi nasza czytelniczka.
Ze względu na tragiczną sytuację młodych mam w Otwocku zwróciliśmy się do minister ds. równouprawnienia Elżbiety Radziszewskiej z pytaniem, co kobiety mają zrobić w sytuacji, gdy zabrakło dla ich dzieci miejsc w przedszkolach na skutek dopuszczenia do niekontrolowanego boomu budownictwa wielorodzinnego w mieście.
- Prowadzenie edukacji przedszkolnej to zadanie samorządów. Po pierwsze, jeśli radni i obecne władze gminy zbagatelizowały potrzeby mieszkańców, można już ich nie wybierać, okazja będzie już tej jesieni. Po drugie, po zmianie ustawodawstwa zaistniała możliwość tworzenia małych form przedszkolnych i w tym przypadku aktywność leży po stronie mieszkańców i lokalnie tworzonych organizacji pozarządowych. Warto zainteresować się tą drugą możliwością, jest szybsza i skuteczniejsza, na co wskazują doświadczenia na terenie całego kraju - wyjaśniła nam minister Radziszewska.

Prywatnie taniej
Posłanie dziecka do przedszkola prywatnego to koszt rzędu 800-900 zł miesięcznie, jednak nie trzeba dopłacać za liczne zajęcia dodatkowe i materiały. - Uczy się u nas 25 dzieci, większość pochodzi spoza gminy, z Wawra, obok znajduje się duże osiedle. Korzystamy z kompilacji nowoczesnych programów edukacyjnych. Dzięki nielicznym grupom mamy indywidualne podejście do dziecka, każdy maluch ma inne zainteresowania i zdolności, staramy się je rozwijać. Mamy zajęcia z integracji sensorycznej, zajęcia laboratoryjne z zaproszonymi studentami. Staramy się rozbudzać nowe zainteresowania w sposób ciekawy dla dziecka - wyjaśnia Anna Zys, dyrektor przedszkola Tekla w Józefowie. Zapytaliśmy także o to, czy przy tej liczbie dzieci możliwe byłoby obniżenie czesnego do 500 zł. - Myślę, że tak, ale pod warunkiem posiadania własnego lokalu. Płacimy słono za dzierżawę, więc nie możemy obniżyć czesnego. Jednak gdyby odliczyć tę opłatę, koszty utrzymania wyspecjalizowanej i świetnie przygotowanej kadry, zdrowego i smacznego wyżywienia oraz wycieczek, to i tak jest to dla firmy wystarczająco duży zysk, aby prowadzenie przedszkola się opłacało.

Dlaczego więc w miejskich placówkach oferujących niższy poziom, a przy tym znacznie mniejszy zakres zajęć dodatkowych utrzymanie dziecka kosztuje faktycznie drożej? (Przedszkole liczące setkę dzieci taniej utrzymać, a samorząd dokłada do remontów i nie generuje zysku!) Odpowiedź jest prosta: sektor prywatny zawsze jest tańszy, bowiem polityka finansowa i kadrowa prowadzona jest w nim racjonalniej. Koszt posłania dziecka do przedszkola prowadzonego przez samorząd poza kosztami ukrytymi (około 30 zł miesięcznie) to ok. 300 zł miesięcznie - zależnie od gminy i placówki. Zajęcia w najlepszym przedszkolu w Otwocku przy ul. Jodłowej kosztują 10 zł miesięcznie za angielski, który odbywa się codziennie, dopłacać trzeba także za... rytmikę, która jest oferowana tylko wybranym dzieciom. Jest to dziwna polityka władz miasta, gdyż trzeba pamiętać, że w Polsce jest około 100 słonecznych dni w roku, z czego większość przypada na wakacje i dzieci niewiele czasu spędzają na przedszkolnym placu zabaw. Upychanie dzieci kosztem poziomu wychowania jest nie tylko konsekwencją braku dalekowzroczności, ale też konkretnych działań. W 2007 r. zlikwidowana została placówka przy ul. Kruczej, w której mieściły się dwa oddziały.

Zdaniem Roberta Rataja, dyrektora Oświaty Miejskiej w Otwocku, niezbędne jest utworzenie jeszcze dwóch oddziałów na 50 miejsc dla najbardziej potrzebujących.

Dyrektor wraz z radnymi z komisji oświaty dokonuje obecnie przeglądu placówek przedszkolnych. Radni zastanawiają się, jak można pomóc placówkom, ale też gdzie można  jeszcze upchnąć dzieci. Podczas wizyty w przedszkolu przy ul. Batorego radni stwierdzili, że można by zabudować taras i w powstałym w ten sposób pomieszczeniu otworzyć dodatkowy oddział. Być może jeden z otwockich deweloperów wsparłby przedszkole, finansując część prac. Jednak zdaniem radnego Andrzeja Szaciłły są to działania niewystarczające i budzące wiele wątpliwości. - Mała kuchnia nie obsłuży takiej liczby dzieci. Potrzebne są zdecydowane działania. Niezbędne jest jak najszybsze otwarcie nowej placówki w budynku, który byłby od początku zaprojektowany jako przedszkole i uwzględniał w pierwszej kolejności potrzeby małych dzieci. Taki obiekt jest pilnie potrzebny po drugiej stronie torów - wyjaśnił nam radny Szaciłło. - Mimo że trzeba wchodzić po schodach, to podoba mi się w przedszkolu, panie są fajne, ale na plac zabaw musimy chodzić przez dwie ulice i nie ma na nim żadnych zabawek - powiedziała nam pięcioletnia Gabrysia z przedszkola Batorego.

Niezrównoważony rozwój
W Celestynowie miejsc w przedszkolach jest nadmiar, wszystkie dzieci zostały przyjęte. Wolne miejsca są w ośrodkach oddalonych od Celestynowa, np. w Podbieli. W Wiązownie sytuacja jest unormowana ze względu na wiejski charakter większości miejscowości, w których utrzymuje się wielopokoleniowy model rodziny. Jednak to się wkrótce zmieni. - Z pozwoleń na budowę wynika, że w ciągu kilku najbliższych lat liczba mieszkańców gminy zwiększy się o ok. 7 tys. Musimy zdążyć przygotować dla nich bazę edukacyjną, w mojej ocenie jesteśmy już spóźnieni - powiedział nam Marek Jędrzejczak, wójt gminy Wiązowna.

Przewodniczący otwockiej komisji oświaty Jacek Hajdacki widzi rozwiązanie problemu widzi tym, że od przyszłego roku sześciolatki pójdą obowiązkowo do szkoły, co ma zapewnić wolne miejsca. Liczba dzieci, które w tym roku nie dostały się do przedszkoli, to prawie pół tysiąca. W tej grupie znajdują się przede wszystkim dzieci najmłodsze - trzyletnie, a tych, będzie przybywać. Zarówno Oświata Miejska, jak i radni posługują się danymi z ewidencji ludności, nie biorąc pod uwagę kilkuset rodzin, które nie zameldowały się w Otwocku. Zresztą patrząc na tendencję wzrostu liczby dzieci zameldowanych, co roku powinno przybywać w Otwocku 20 nowych miejsc w przedszkolach (obecnie: 480 trzylatków, 415 sześciolatków).

- Mieszkam w Otwocku od kilku miesięcy, w przyszłym roku chcę posłać dziecko do przedszkola, kończy mi się urlop wychowawczy i boję się, że nie będzie miejsc. Nie stać mnie na przedszkole prywatne, gdybym wiedziała, że takie jest podejście radnych i władz do oświaty, nie zdecydowałabym się kupno mieszkania w Otwocku, ale kupiłabym je w Piasecznie, gdzie mieszka moja mama, która mogłaby mi pomóc - martwi się Magda, mama dwuletniej Zosi. - Aby nie było wątpliwości, dodam, że w tym roku zapłaciłam podatek w Otwocku, czego zaczynam powoli żałować. Wyścig do nielicznych miejsc w otwockich przedszkolach jest efektem niewłaściwego planowania przestrzennego i nieprzestrzegania przez władze samorządowe zasady zrównoważonego rozwoju, która zapisana jest w strategii rozwoju miasta. W ciągu kilku ostatnich lat dopuszczono do powstania setek (około 1 tys.) mieszkań w domach wielorodzinnych, nie powstało za to ani jedno nowe przedszkole. W tym roku zostanie oddanych prawie setka mieszkań. Wybudowane podczas poprzedniej kadencji -przedszkole przy Jodłowej jest dobrym przykładem polityki prorodzinnej samorządu, która, niestety, została przez władze zarzucona, zresztą nowa placówka przyjęła też dzieci z przedszkola z ul. Łukasińskiego. Być może radni mają problem ze zrozumieniem, że tam, gdzie pojawia się tysiąc młodych małżeństw, w ciągu kilku lat pojawią się setki nowych dzieci. Warto wspomnieć o czynniku niewątpliwie równie obiektywnym, a mianowicie braku przygotowania miejsc w szkołach dla sześciolatków. Istnieją także czynniki subiektywne: brak zaangażowania władz samorządowych w akcję promującą klasy pierwsze dla sześciolatków i oddziały przedszkolne w szkołach. Gdzie indziej były plakaty, spotkania z rodzicami i lekcje otwarte. Część rodziców zdecydowała się na posłanie dzieci do szkoły. Jednak nie w Otwocku. Możliwa byłaby także inna weryfikacja. Dodatkowe punkty otrzymywałyby dzieci, których rodzice płacą podatki w Otwocku. Jest to zgodne z prawem i powszechnie stosowane w Polsce.

Jak widać, nieprzemyślana i niezapowiedziana reforma systemu edukacji nie przyniosła korzyści ani dzieciom, ani ich rodzicom, stworzyła także komplikacje i konflikty społeczne.

Tłumaczenie, że zwolni się przyszłym roku 410 miejsc po sześciolatkach, jest przekłamaniem. Jak poinformowało nas MEN, sześciolatki obowiązkowo będą musiały pójść do szkoły dopiero za dwa lata, jednak już w przyszłym roku obowiązkiem przedszkolnym zostaną objęte dzieci pięcioletnie. Więc miejsc nie ubędzie, a dzieci przybędzie, według danych do przedszkola nie uczęszcza około 36 proc. dzieci przed pójściem do szkoły. Więc w przyszłym roku do przedszkola może nie dostać się nawet się ok. 450 dzieci (licząc wyłącznie dzieci zameldowane). Jest jednak rozwiązanie. - Zgodnie z artykułem 14a pkt 1 rada miasta może powołać oddziały przedszkolne w szkołach podstawowych i takie rozwiązanie chcę zaproponować radnym - zapowiedział Edward Zdzieborski, wiceprezydent miasta odpowiedzialny za sprawy oświatowe.

Wiceprezydent Otwocka Edward Zdzieborski